Serbia voton të dielën, ndërsa një lëvizje masive protestash studentore synon të rrëzojë nga pushteti liderin populist prej kohësh, Aleksandar Vuçiç – sfida më e madhe ndaj sundimit të tij në më shumë se një dekadë, shkruan Reuters.
Zgjedhjet e parakohshme parlamentare, të shpallura nga Vuçiçi në shtator, vijnë pas gati dy vitesh demonstrata të udhëhequra nga studentët kundër korrupsionit dhe autoritarizmit në rritje. Këto protesta u nxitën nga vdekja e 16 personave, pas shembjes së strehës së një stacioni treni në qytetin e Novi Sadit në vitin 2024. Që atëherë, studentët kanë fituar një mbështetje të gjerë.
Radhë jashtëzakonisht të gjata u krijuan në qendrat e votimit në Beograd dhe Novi Sad para fillimit të votimit në orën 07:00 të mëngjesit. Votimi përfundon në orën 20:00, ndërsa treguesit e parë të rezultateve priten rreth dy orë më vonë.
Një fitore e studentëve do të shënonte një kthesë të thellë politike në këtë vend ballkanik me rreth 6 milionë banorë, duke sjellë ndërmend humbjen e Viktor Orbanit në Hungari gjatë muajit prill. Ajo gjithashtu mund të shërbejë si model për lëvizje të tjera studentore në mbarë Evropën, të cilat në javët e fundit kanë dalë në rrugë për të protestuar – në disa raste edhe me dhunë – kundër standardeve të dobëta në arsim dhe mungesës së perspektivës.
Por Vuçiç, i cili dha dorëheqjen nga mandati i tij i dytë si president për të kandiduar sërish për kryeministër, është një figurë që mban pushtetin. Shumë votues e falënderojnë atë që e nxori Serbinë nga errësira ekonomike dhe udhëhoqi një periudhë modernizimi të vazhdueshëm, duke përfshirë autostrada, hekurudha, shkolla dhe spitale të reja.
“Dola herët sot sepse studentët na bënë thirrje,” tha Ana, 30 vjeçe, në një qendër votimi në Beograd.
SONDAZHE TË OPINIONIT PUBLIK PARASHIKOJNË GARË TË NGUSHTË
Në planin e brendshëm, Vuçiç ka premtuar pensione dhe paga më të larta në sektorin publik, investime në sistemin shtetëror të kujdesit shëndetësor, si dhe subvencione për çiftet e reja. Në arenën ndërkombëtare, ai ka ruajtur një ekuilibër mes lidhjeve më të ngushta me Kinën – një investitor i madh – dhe Rusinë, aleaten tradicionale të Serbisë dhe furnizuesen kryesore të gazit natyror, ndërkohë që e ka lënë të hapur derën për anëtarësimin në Bashkimin Evropian.
Axhenda e brendshme e studentëve synon të çrrënjosë korrupsionin dhe të përmirësojë arsimin, por ata kanë qenë më të rezervuar sa u përket ambicieve të tyre ndërkombëtare. Lista e tyre prej 250 kandidatësh, shumica e të cilëve janë pak të njohur, përfshin profesorë universiteti, aktorë dhe fermerë, dhe kryesohet nga kardiologu Ilija Srdanoviç.
Sondazhet e opinionit parashikojnë një garë të ngushtë. Në një sondazh të “Ipsos”, të publikuar të enjten, Partia Përparimtare Serbe (SNS) e Vuçiçit shihet në krye me 47% të votave, kundrejt 40% për studentët. Megjithatë, sondazhe të tjera i nxjerrin studentët në avantazh.
