Ora po ecën ndërsa kërcënimi i Presidentit Donald Trump për të shkatërruar një pjesë të madhe të infrastrukturës civile të Iranit mbetet në fuqi, nëse vendi nuk arrin një marrëveshje deri të martën në mbrëmje në SHBA.
Por Trump e ka futur veten në një qoshe me kërcënime që ushtria amerikane nuk mund t’i zbatojë menjëherë, thanë ekspertë dhe analistë ushtarakë për BBC-në. Ata paralajmërojnë se një raund i ri sulmesh, pavarësisht madhësisë, nuk ka gjasa ta detyrojë shpejt regjimin iranian të pranojë një armëpushim.
Trump u zotua të hënën se do të shkatërrojë “çdo urë” dhe termocentral në Iran brenda vetëm katër orësh, nëse nuk arrihet një marrëveshje deri në orën 20:00 EST (02:00 GMT). Ai e përshkallëzoi më tej situatën të martën në mëngjes, duke paralajmëruar se “një qytetërim i tërë do të vdesë” nëse Irani nuk pranon një marrëveshje brenda afatit të vendosur.
Të marra së bashku, këto paralajmërime përbëjnë një kërcënim të paprecedentë nga një president amerikan. Kritikët thanë se shënjestrimi i infrastrukturës civile do të përbënte një krim lufte, një shqetësim që Trump e hodhi poshtë në një konferencë për shtyp të hënën.
Duke lënë mënjanë këtë çështje, ish-zyrtarë të mbrojtjes amerikane dhe analistë të tjerë thanë se SHBA-të thjesht nuk mund të shkatërrojnë çdo urë në një vend me madhësinë e Iranit brenda pak orësh, siç kërcënoi Trump.
Irani është afërsisht një e treta e madhësisë së SHBA-së kontinentale. Ekspertët thanë se SHBA-të e dinë vendndodhjen e saktë të objekteve kryesore bërthamore dhe të infrastrukturës tjetër kyçe të Iranit, por ka të ngjarë që të mos kenë identifikuar mijëra objektiva të tjerë në të gjithë vendin, e aq më pak t’i shkatërrojnë ato në një kohë kaq të shkurtër.
“Përballimi i këtij kërcënimi fjalë për fjalë do të ishte një detyrë absolutisht herkuliane. Dhe a do të kishte efektin e dëshiruar strategjik?” tha një ish-zyrtar i lartë i mbrojtjes amerikane, i cili kërkoi të mbetet anonim. “Trump pothuajse po përpiqet të gjejë një nivel të ri kërcënimi, që me fjalë të ndikojë më shumë në favor të SHBA-së në aspektin strategjik.”
Një sulm në shkallë të gjerë ndaj sektorit të energjisë elektrike të Iranit është më i realizueshëm sesa shkatërrimi i çdo ure në vend, thanë ekspertët.
Shumica e termocentraleve dhe rafinerive të Iranit ndodhen në tre provinca bregdetare – Bushehr, Khuzestan dhe Hormozgan – në Gjirin Persik. Goditja e këtyre objekteve mund t’i japë një goditje të konsiderueshme regjimit iranian, tha Miad Maleki, ish-zyrtar i lartë i Thesarit amerikan që udhëhoqi sanksionet kundër Iranit.
“Nëse ndërhyn në këto tre provinca, i kufizon regjimit aksesin në të ardhurat nga nafta dhe në Gjirin Persik, si dhe në Ngushticën e Hormuzit,” tha Maleki, një bashkëpunëtor i lartë në Fondacionin për Mbrojtjen e Demokracisë.
Zëvendëspresidenti JD Vance tha se SHBA-të kanë kryer sulme ajrore ndaj objektivave ushtarake në ishullin Kharg, një pikë kyçe në Gjirin Persik që përpunon rreth 90% të eksporteve të naftës së Iranit.
Duke folur me gazetarët në Budapest të martën, Vance tha se këto sulme nuk përfaqësojnë një ndryshim në strategjinë e Trump. Ai shtoi se negociatat me Iranin do të vazhdojnë deri në afatin e vendosur, por paralajmëroi se SHBA-të mund të shkaktojnë “dhimbje shumë më të mëdha” në ekonominë e vendit.
“Pra, ata duhet ta dinë se ne kemi mjete në dispozicion që deri tani nuk kemi zgjedhur t’i përdorim. Presidenti i Shteteve të Bashkuara mund të vendosë t’i përdorë ato, dhe do ta bëjë këtë nëse iranianët nuk e ndryshojnë sjelljen e tyre.”