Më shumë se 30 individë të dënuar ose të akuzuar për krime lufte para Tribunalit Ndërkombëtar Penal për ish-Jugosllavinë (ICTY) dhe Mekanizmit Ndërkombëtar për Tribunalet Penale (IMCT), për krime të kryera në Bosnjë dhe Hercegovinë (BeH), Kroaci dhe Kosovë, kanë vdekur gjatë ose pas vuajtjes së dënimeve. Disa prej tyre kanë vdekur edhe para fillimit të gjykimit.
Ratko Mladiq ka vdekur pesë vjet pas vendimit përfundimtar ndaj tij.
Ish-komandanti i Shtabit të Përgjithshëm të Ushtrisë së Republikës Srpska (VRS), Ratko Mladiq, është personi i 23-të i dënuar për krime lufte në Bosnjë dhe Hercegovinë, Kroaci dhe Kosovë që ka ndërruar jetë.
Mladiq, i dënuar për gjenocid ndaj boshnjakëve dhe krime të tjera të rënda në Bosnjë dhe Hercegovinë, vdiq më 27 gusht në Hagë. Mekanizmi Ndërkombëtar për Tribunalet Penale (IMCT) ka nisur, në përputhje me Statutin dhe Rregullat e Paraburgimit, një hetim të plotë standard për rrethanat e vdekjes së tij, e cila ndodhi gjatë qëndrimit të tij në spital në Hagë.
Mbrojtja e Mladiqit kishte kërkuar disa herë gjatë viteve të fundit lirimin e tij të parakohshëm për shkak të gjendjes shëndetësore dhe për trajtim mjekësor, por të gjitha kërkesat ishin refuzuar.
Një nga kërkesat e fundit të refuzuara nga presidentja e Mekanizmit, Graciela Gatti Santana, citonte një raport mjekësor, në të cilin mjekët deklaronin se “gjendja e përgjithshme e Mladiqit po përkeqësohet me shpejtësi”, se ai “tani ka hyrë në fazën e fundit të jetës së tij” dhe se “vdekja mund të ndodhë në çdo moment”.
“Duke marrë parasysh interesat e veçanta që lidhen me dënimin me burgim të përjetshëm të Mladiqit, nuk mendoj se administrimi i duhur i drejtësisë penale kërkon masën humanitare të lirimit. Përkundrazi, dinjiteti njerëzor i Mladiqit, për të cilin të gjithë kanë të drejtë, është respektuar plotësisht në rrethanat aktuale”, kishte përfunduar presidentja e Mekanizmit në vendimin e saj.
Përveç avokatëve mbrojtës dhe familjarëve, edhe politikanë serbë kishin kërkuar vazhdimisht lirimin e parakohshëm të Mladiqit. Të mbijetuarit dhe shoqatat e viktimave e kishin cilësuar këtë kërkesë si provokim, raporton BIRN.
Përveç Mladiqit, disa oficerë të tjerë të VRS-së, të dënuar për gjenocid dhe krime të tjera të kryera në Srebrenicë në korrik të vitit 1995, vdiqën pasi ndaj tyre u shpallën vendimet përfundimtare. Disa prej tyre vdiqën ndërsa prisnin transferimin në njësitë e paraburgimit në Hagë për të vuajtur dënimet.
Pas vendimeve përfundimtare, me të cilat u dënuan me burgim të përjetshëm për gjenocid, vdiqën Zdravko Tolimir, ish-ndihmës komandant për inteligjencë dhe siguri në Shtabin e Përgjithshëm të VRS-së, dhe Ljubisha Beara, ish-oficer në Shtabin e Përgjithshëm të VRS-së. Po ashtu, ndërroi jetë Drago Nikoliq, shef i sigurisë në Brigadën e Zvorniqit të VRS-së, i cili ishte dënuar me 35 vjet burgim.
Ish-oficeri i Shtabit të Përgjithshëm të VRS-së, Milan Gvero, u dënua me pesë vjet burgim në një nga rastet më të mëdha gjyqësore për krimet në Srebrenicë. Ai vdiq pas vendimit të shkallës së parë, ndërsa dënimi i tij më vonë u konfirmua nga Dhoma e Apelit. Beara dhe Nikoliq, së bashku me të tjerë, u dënuan në të njëjtin proces me Gveron.
