Kosova rrezikon të humbë një pjesë të konsiderueshme të fondeve nga Plani i Rritjes i Bashkimit Evropian, nëse vendi vazhdon të mbetet pa institucione të formuara dhe funksionale. Hulumtuesi i lartë në Institutin e Kosovës për Drejtësi (IKD), Naim Jakaj duke komentuar situatën aktuale politike dhe mundësinë që vendi të shkojë sërish në zgjedhje, ka thënë se pasojat e mosformimit të institucioneve janë të mëdha dhe në disa raste mund të jenë edhe të pariparueshme.
Jakaj në një intervistë për Ekonomia Online ka theksuar se gjatë dy viteve të fundit, sipas tij, në Kosovë ka pasur rrënim të kushtetutshmërisë, ligjshmërisë dhe procesit demokratik, ndërsa ka paralajmëruar se mungesa e institucioneve legjitime dhe legale po e rrezikon edhe përfitimin nga fondet e Bashkimit Evropian.
“Ajo çka po ndodh dy vitet e fundit ka të bëjë me rrënim të kushtetutshmërisë, ligjshmërisë dhe procesit demokratik në Republikën e Kosovës. Edhe duke mos pasur institucione stabile, legjitime dhe legale, Kosova ka humbur shumë dhe do të humbet edhe më shumë në rast se vazhdon një situatë e tillë. Veçanërisht tek plani i rritjes i Bashkimit Evropian, fondet të cilat një pjesë e tyre janë donacione, dhuratë për Kosovën, që Kosova fatmirësisht i ka marrë për arsye që e konstituojë Kuvendin në vitin 2025 për aq sa jetoi ajo legjislaturë, 61 milionë euro, në ndërkohë ne rrezikojmë që të mos i marrim një pjesë tjetër ose me vështirësi t’i marrim në një periudhë tjetër të mëvonshme, një pjesë tjetër bukur të madhe të të parave”, ka deklaruar ai.
Sipas Jakajt, vetëm deri në fund të qershorit Kosova ka humbur më shumë se 50 milionë euro, ndërsa rreziku për humbje të fondeve vazhdon edhe gjatë pjesës së mbetur të vitit.
“E dimë që deri në fund të muajit qershor ne i humbëm më shumë se 50 milionë euro, në ndërkohë për periudhën qershor deri në fund të muajit të dhjetorit rrezikojmë që të mos i marrim të gjitha ato prej 166 milionë euro nga plani i rritjes. Kjo kryesisht duke mos pasur institucione legjitime dhe legale, sepse një pjesë e madhe e këtyre aktiviteteve dhe veprimeve që duhet me i ndërmarrë në mënyrë që ato fonde me ardhur në Kosovë duhet me i plotësuar duke pasur Kuvend funksional, qeveri të re legjitime dhe legale”, ka thënë hulumtuesi i IKD-së për Ekonomia Online.
Ai ka shpjeguar se një pjesë e madhe e kushteve që duhet të përmbushen për të përfituar nga këto fonde lidhen drejtpërdrejt me funksionimin e institucioneve të Kosovës.
“Sepse një pjesë e masave dhe veprimeve ta zëmë janë projektligje, një pjesë e madhe e tyre kanë të bëjnë me miratimin e strategjive të ndryshme, një pjesë e tyre ka të bëjë me organet kolegjiale dhe individuale fuqiplota të cilat janë me përbërje të plotë të anëtarëve ku këto organe funksionojnë në bazë të Kushtetutës, ligjit dhe që operojnë në mënyrë të pandërprerë gjatë një viti. Duke mos i pasur këto institucione, pasojat do të jenë të rënda për vendin në disa çështje edhe të pariparueshme”, ka deklaruar ai.
I pyetur nëse Kosova mund të përfitojë nga Plani i Rritjes në rast se Kuvendi arrin të konstituohet, por më pas vendi shkon në zgjedhje për shkak të moszgjedhjes së presidentit, hulumtuesi i IKD-së ka thënë se ekziston një mundësi e tillë.
