Bilanc tronditës në Evropë, mbi 25 mijë vdekje nga vapa ekstreme

Më shumë se 25,000 njerëz kanë vdekur nga valët e të nxehtit në katër vendet më të mëdha të Bashkimit Evropian që nga fillimi i vitit 2026. Valët e njëpasnjëshme të të nxehtit që kanë goditur Gjermaninë, Francën, Italinë dhe Spanjën kanë shtyrë temperaturat mbi 35 gradë Celsius, duke ushtruar presion të madh mbi sistemet shëndetësore dhe duke shkaktuar alarme të vazhdueshme për shëndetin publik.

Gjermania po përballet me numrin më të lartë të vdekjeve. Sipas të dhënave të publikuara nga Instituti Robert Koch, rreth 14,000 vdekje lidhen me nxehtësinë ekstreme gjatë vitit 2026. Ky është numër që tejkalon çdo rekord vjetor të regjistruar në vend që nga viti 2016.

Situata në Francë mbetet po ashtu tejet shqetësuese. Agjencia kompetente Santé Publique France ka regjistruar më shumë se 7,300 vdekje shtesë gjatë valëve intensive të të nxehtit të këtij viti. Autoritetet shëndetësore vijojnë të jenë në gatishmëri për shkak të ndikimit të temperaturave të larta në popullatë.

Në Spanjë, pothuajse 4,500 vdekje të lidhura me temperaturat e larta janë raportuar në periudhën nga 1 qershori deri më 19 gusht. Sipas Institutit Shëndetësor Carlos III dhe Sistemit të Monitorimit të Vdekshmërisë MoMo, ky është numri më i lartë i regjistruar për këtë periudhë që nga viti 2022.

Megjithëse sistemi MoMo nuk përcakton një lidhje të drejtpërdrejtë shkakësore për çdo rast individual, të dhënat përbëjnë vlerësimin më të besueshëm të vdekjeve në të cilat temperaturat e larta kanë luajtur një rol të rëndësishëm.

Në Itali, ende nuk ka një numërim zyrtar të konsoliduar, pasi monitorimi kryhet kryesisht përmes treguesve në kohë reale. Në qershor është regjistruar një rritje prej 3% e vdekshmërisë te personat mbi 65 vjeç.

Drejtuesja e Departamentit të Parandalimit në Ministrinë Italiane të Shëndetësisë, Maria Rosaria Campitello, tha se të dhënat bazohen në informacionet aktuale nga komunat dhe se nuk janë regjistruar shpërthime ekstreme në fund të qershorit.

Megjithatë, vlerësimet shkencore për muajt në vijim mbeten shqetësuese. Epidemiologu Fabrizio Preliasco, drejtor i Higjienës dhe Mjekësisë Parandaluese në Universitetin e Milanos, vlerëson në deklarata për Ansa dhe Euractiv se numri i vdekjeve të lidhura me nxehtësinë në Itali mund të arrijë në 5,000 deri në 8,000 deri në fund të verës.

Nëse kushtet aktuale klimatike vazhdojnë, rritja e vdekshmërisë mund të jetë 10% deri në 20% më e lartë se në verën e vitit 2025, që do të përkthehej në rreth 1,500 deri në 3,000 viktima më shumë.

Javët e ardhshme mbeten kritike. Gushti dhe shtatori konsiderohen historikisht ndër muajt më të rrezikshëm për pasojat shëndetësore të temperaturave të larta. Autoritetet paralajmërojnë se numri përfundimtar i vdekjeve mund të rritet më tej.