Administrata e presidentit Donald Trump i ka thënë Kongresit se do të dërgojë më shumë se 206 milionë dollarë për një forcë të propozuar paqeruajtëse në Gaza, financimi i parë i konsiderueshëm për planin e bllokuar të ShBA-së për rindërtimin e enklavës së shkatërruar.
Në dy njoftime të datës 30 korrik, të siguruara nga “Reuters”, Departamenti i Shtetit informoi Kongresin se do të ofrojë 200 milionë dollarë për pajisjet, infrastrukturën, automjetet dhe shpenzimet operative të Forcës Ndërkombëtare të Stabilizimit (ISF). 6 milionë dollarë të tjera do të përdoren për të përshtatur automjete të blinduara amerikane në mbështetje të forcës.
Njoftimet, të cilat u janë adresuar komisioneve kryesore të Kongresit për ndarjet buxhetore dhe çështjet e jashtme, nuk ishin raportuar më parë.
Financimi përbën shpenzimin e parë konkret të ShBA-së për forcën paqeruajtëse dhe sinjalizon vendosmërinë e administratës për të çuar përpara planin e Trumpit për Gazën, edhe pse Izraeli dhe Hamasi kanë kundërshtuar kushtet për avancimin e tij.
“ISF-ja do të udhëheqë operacionet e sigurisë, do të mbështesë çmilitarizimin gjithëpërfshirës dhe do të mundësojë dërgimin e sigurt të ndihmave humanitare dhe materialeve për rindërtim në Gaza”, thuhej në njërin prej njoftimeve, ndërsa theksohej se përbërja përfundimtare e forcës ende po negociohet.
Administrata nuk ka bërë të ditur se sa para do të nevojiten përfundimisht për financimin e forcës.
Trump krijoi Bordin e Paqes për të mbikëqyrur planin e tij ambicioz për t’i dhënë fund luftës së Izraelit në Gaza dhe për të rindërtuar territorin e shkatërruar. Plani parashikonte që forca paqeruajtëse të dislokohej në Gaza për të siguruar zonat pas tërheqjes së forcave izraelite, si dhe të trajnonte forca të reja policore palestineze dhe të mbështeste shpërndarjen e ndihmave.
Pjesa më e madhe e Gazës mbetet në rrënoja pas dy vitesh luftë, të shkaktuar nga sulmet e udhëhequra nga Hamasi ndaj Izraelit më 7 tetor 2023.
Por që nga njoftimi për një marrëveshje në fund të korrikut, përpjekja ka ngecur, pasi si Izraeli, ashtu edhe Hamasi kanë refuzuar të përmbushin kushtet që do të mundësonin avancimin e marrëveshjes.
I dërguari i Trumpit dhe dhëndri i tij, Jared Kushner, zhvilloi takime me zyrtarë të Hamasit të dielën dhe me udhëheqës izraelitë të hënën në Jerusalem, por u largua pa ndonjë përparim, ndërsa të dyja palët qëndruan të palëkundura në kërkesat e tyre kryesore.
Një zyrtar i Bordit të Paqes i përshkroi dy javët e fundit si një periudhë të “përparimeve të rëndësishme” dhe tha se bordi kishte kërkuar zotime shtesë për financim si rezultat i tyre.
Zyrtari, të cilit iu garantua anonimiteti për të folur lirshëm me mediat, tha se financimi nevojitej, ndër të tjera, për ndërtimin e një baze për forcat brenda Gazës dhe për projekte të tjera rindërtimi.
Vendet anëtare fillimisht kishin premtuar 17 miliardë dollarë për përpjekjet e rindërtimit në Gaza, por “Reuters” raportoi në prill se ishte siguruar vetëm një pjesë e vogël e këtyre fondeve. Bordi i Paqes nuk ka bërë publike shumën që ka marrë deri më tani.
Departamenti i Shtetit nuk dha menjëherë koment për këtë raport.
Më 30 korrik, Trump njoftoi atë që e përshkroi si një përparim, duke thënë se Hamasi kishte rënë dakord të dorëzonte armët në faza, ndërsa ushtria izraelite tërhiqej nga Gaza. Hamasi tha se kishte rënë dakord me planin, por zbatimi i tij varet nga përmbushja fillimisht nga Izraeli e angazhimeve të veta, përfshirë ndalimin e sulmeve dhe tërheqjen.
Kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu, koalicioni qeverisës i të cilit mbetet pas në sondazhet e opinionit publik përpara zgjedhjeve kombëtare të tetorit, e hodhi poshtë marrëveshjen këtë muaj, duke këmbëngulur se Izraeli nuk do të tërhiqet derisa Hamasi të çarmatoset plotësisht.
Pesë vende deri tani kanë angazhuar trupa për ISF-në: Kosova, Shqipëria, Indonezia, Maroku dhe Kazakistani, ndërsa Egjipti dhe Jordania janë zotuar të trajnojnë policinë. Megjithatë, mbetet e paqartë se kur do të mund të dislokoheshin trupat.
Njoftimi i parë i dërguar Kongresit lidhej me financimin prej 200 milionë dollarësh. I dyti, me të njëjtën datë dhe me vlerë rreth 6.3 milionë dollarë, thoshte se ShBA-ja po ridestinonte nëntë transportues të blinduar të personelit, të destinuar më parë për Nepalin, për të mbështetur ISF-në dhe se Shqipëria dhe Kosova do të ishin përfitueset e para të kësaj pajisjeje, në kuadër të rolit të tyre në ISF.
Plani i armëpushimit ka ulur dhunën në Gaza, por nuk i ka dhënë fund sulmeve izraelite dhe as nuk ka siguruar çarmatimin e militantëve. Më shumë se 1,200 palestinezë dhe katër ushtarë izraelitë janë vrarë në Gaza që nga arritja e armëpushimit në tetor, sipas zyrtarëve shëndetësorë në Gaza dhe ushtrisë izraelite.
Netanyahu dhe Kushner ranë dakord gjithashtu se rindërtimi i Gazës nuk do të nisë derisa Hamasi të çarmatoset, tha një zyrtar izraelit për Reuters në fillim të kësaj jave
