Nxehtësia e madhe, Evropa ende nën alarmin e “kushteve ekstreme” të motit

Në Francën jugperëndimore, të hënën u thyen rekorde në Angoulême, Bergerac, Bordeaux, Saint-Émilion dhe Saint-Girons. Météo France tha se “temperaturat maksimale shpesh të jashtëzakonshme, madje të papara” në rajon ishin 12 gradë Celsius mbi normën për dekadat e fundit.

Në Kroaci, rekordet e temperaturës së ajrit u vendosën në Shibenik, në 39.5 gradë Celsius, dhe Dubrovnik, në 38.9 gradë Celsius, ndërsa zjarre të mëdha pyjore shpërthyen përgjatë bregdetit të saj dhe përshkuan vendet fqinje në Ballkan.

Përtej Evropës, dhjetëra rekorde temperaturash u thyen në të gjithë Kanadanë, dhe nxehtësia rekord mbi 50 gradë Celsius në Irak u fajësua për një ndërprerje të energjisë në të gjithë vendin.

Vala e nxehtësisë në Evropën Jugore vjen ndërsa vendet nordike po rimëkëmben nga temperaturat e papara mbi 30 gradë Celsius në Rrethin Arktik këtë muaj.

Në Itali, ku 16 nga 27 qytete të mëdha u vunë nën alarm për nxehtësi të madhe dhe një djalë katërvjeçar vdiq nga goditja nga nxehtësia, dhe në Spanjë, ku një burrë vdiq në një zjarr pasi pësoi djegie në 98% të trupit të tij, nxehtësia e lartë nuk theu një numër të madh rekordesh, por prapë ranë kambanat e alarmit.

“Karakteristika kryesore [e valës së nxehtësisë] është gjatësia dhe shtrirja dhe jo intensiteti,” tha José Camacho, një shkencëtar i klimës dhe zëdhënës i Aemet, agjencisë spanjolle të motit. “Por temperaturat janë ende shumë të larta.”

Në jugperëndim të Francës, 40% e një mostre stacionesh meteorologjike regjistruan temperatura mbi 40°C të hënën. Lauriane Batté, një shkencëtare e klimës në Météo France, tha se ishte shumë herët për të thënë nëse rekordet po “thyheshin” dhe jo thjesht po thyheshin, por tha se shtrirja gjeografike e nxehtësisë ishte e rëndësishme.

“Fatkeqësisht, është e pritshme”, tha ajo, duke shtuar se më shumë se gjysma e 51 valëve të të nxehtit në Francë që nga viti 1947 kishin ndodhur në 15 vitet e fundit. “Është e qartë se është një shenjë se klima po ngrohet.”

Moti i nxehtë në të gjithë Evropën ka tharë bimësinë dhe ka lejuar që zjarret të përhapen më tej, në atë që shkencëtarët e kanë përshkruar si një “koktej molotovi” të kushteve klimatike. Shkencëtarët e BE-së parashikuan “kushte ekstreme deri në shumë ekstreme” në të gjithë kontinentin këtë javë, me rreziqe “veçanërisht të rënda” në pjesën më të madhe të Evropës Jugore dhe anomali të larta të pritura në pjesë të vendeve nordike.

Zjarret në Evropë kanë djegur më shumë se 400,000 hektarë deri më tani këtë vit, sipas të dhënave të publikuara të martën, që është 87% më shumë se mesatarja për këtë kohë të vitit gjatë dy dekadave të fundit.

Nxehtësia e lartë vret dhjetëra mijëra njerëz në Evropë çdo vit. Studiuesit vlerësojnë se temperaturat e rrezikshme në Evropë do të vrasin 8,000 deri në 80,000 njerëz më shumë në vit deri në fund të shekullit, pasi jetët e humbura nga nxehtësia më e fortë tejkalojnë ato të shpëtuara nga moti i ftohtë më i butë.

Antonio Gasparrini, një epidemiolog në Shkollën e Higjienës dhe Mjekësisë Tropikale të Londrës, tha se zbatimi i masave efektive dhe të larmishme të shëndetit publik ishte kritik pasi valët e nxehtësisë u bënë më të shpeshta.

“Ky është një tjetër valë ekstreme e të nxehtit që godet Evropën këtë verë”, tha ai. “Ashtu si në ngjarjet e mëparshme në muajt e kaluar, mund të presim jo vetëm një numër të konsiderueshëm vdekjesh, por edhe ndryshime të forta gjeografike në vdekshmërinë e tepërt.”

Javën e kaluar, Organizata Botërore Meteorologjike tha se zjarret dhe cilësia e dobët e ajrit po i shtonin efektet negative shëndetësore të nxehtësisë ekstreme. Ajo vuri në dukje se temperaturat gjatë javës së parë të gushtit arritën më shumë se 42 gradë Celsius në pjesë të Azisë Perëndimore, Azisë Qendrore Jugore, pjesës më të madhe të Afrikës Veriore, Pakistanit Jugor dhe SHBA-së Jugperëndimore, me zona lokale që tejkalojnë 45 gradë Celsius.

“Kështu duket ndryshimi i klimës”, tha Ward. “Dhe vetëm do të përkeqësohet.”