Mediumi argjentinas Canal26 i ka kushtuar një artikull të veçantë kapitenit të Zvicrës, Granit Xhaka, i cili arriti çerekfinalen në Kupën e Botës me “Helvetikët” pas plot 72 viteve.
Zvicra do të takohet me Argjentinën në çerekfinale orët e para të mëngjesit të ditës së diel (03:00), me kohën tonë locale.
“Futbollisti me prejardhje shqiptare, nuk është vetëm kapiteni i Zvicrës dhe një nga mesfushorët më të njohur në futbollin evropian. Ai është edhe pasqyra e një historie familjare të shënuar nga mërgimi, përndjekja politike dhe një identitet që nuk u shkëput kurrë nga Kosova”, shkruhet fillimisht në artikull.
Para përballje mes Zvicrës dhe Argjentinës në çerekfinalen e Botërorit 2026, emri i Xhakës është sërish në qendër të vëmendjes, jo vetëm për rolin e tij në fushë, por edhe për gjithçka që përfaqëson jashtë saj. Ndeshja do të zhvillohet të shtunën, më 11 korrik, në Kansas City Stadium dhe mund të shënojë një kapitull historik për futbollin zviceran.
Për ta kuptuar Granit Xhakën, duhet parë shumë më larg se futbolli.
Babai i tij, Ragip Xhaka, ka lindur në Kosovë, një vend që për dekada u përball me tensione politike, etnike dhe territoriale në ish-Jugosllavi. Në rininë e tij, ai mori pjesë në demonstratat studentore kundër regjimit jugosllavo-serb dhe për këtë arsye u arrestua.
Sipas raportimeve të mediave evropiane, Ragip Xhaka u dënua me disa vite burg për pjesëmarrjen në ato protesta.
Burgu la gjurmë të pashlyeshme në familjen Xhaka. Ragipi kaloi vite në kushte jashtëzakonisht të rënda, duke ndarë qelinë me të burgosur të tjerë dhe duke pasur vetëm pak minuta në ditë për të dalë në ajër të pastër.
Në intervista të ndryshme për mediat ndërkombëtare, ai ka treguar se gjatë burgimit ishte subjekt i rrahjeve dhe torturave, një përvojë që më vonë u bë pjesë e rëndësishme e identitetit të djalit të tij.
Kjo histori rezistence, sakrifice dhe mbijetese shpjegon në masë të madhe karakterin e Granit Xhakës, një futbollist që shpesh është përshkruar për temperamentin e tij, por që ndërtoi një karrierë të bazuar mbi lidershipin, disiplinën dhe respektin për historinë e familjes së tij.
Pas burgosjes së Ragip Xhakës dhe përkeqësimit të situatës në Kosovë, familja u detyrua të largohej dhe u vendos në Zvicër.
Granit Xhaka lindi në Bazel në vitin 1992, larg vendlindjes së prindërve të tij, por u rrit duke dëgjuar historitë e dhimbshme të familjes.
Nëna e tij, Elmaze Xhaka, luajti gjithashtu një rol vendimtar. Ajo punoi për vite me radhë së bashku me Ragipin për të siguruar një jetë më të mirë për familjen dhe për t’u dhënë fëmijëve një mundësi që ata vetë nuk e kishin pasur.
Xhaka ka treguar në intervista të ndryshme se që në fëmijëri mësoi të ishte i përgjegjshëm. Ndërsa prindërit punonin për orë të gjata, ai dhe vëllai i tij, Taulant Xhaka, kalonin shumë kohë vetëm në shtëpi.
Kjo fëmijëri jo e lehtë formësoi futbollistin që më vonë do të bëhej kapiten i Kombëtares së Zvicrës.
Historia e familjes Xhaka nuk është e vetme. Gjatë viteve ’80 dhe ’90, mijëra familje shqiptare nga Kosova emigruan drejt vendeve të Evropës Perëndimore, veçanërisht në Zvicër dhe Gjermani, për t’i shpëtuar represionit politik, paqëndrueshmërisë dhe më vonë luftës në Kosovë.
Nga kjo diasporë lindi edhe një brez futbollistësh që ndryshuan përgjithmonë identitetin e përfaqësueses zvicerane.
Rivaliteti mes Zvicrës dhe Serbisë nuk mund të shpjegohet vetëm nga aspekti sportiv.
Për futbollistë si Granit Xhaka dhe Xherdan Shaqiri, të dy me prejardhje shqiptare nga Kosova, përballjet ndaj Serbisë kanë një ngarkesë shumë më të madhe emocionale dhe historike.